به عمان آمدند ، عبد و جيفر سرپرستان اعراب باديهء عمان را در همين صحار يافتند « 1 » . سياست عربى دولت ساسانى و راههاى عربستان سياست عربى دولت ساسانى چنان نبود كه مرزبانان و كارگزاران ايرانى در امور داخلى قبايل عرب و روابط آنان با يكديگر دخالت كنند . آنچه آنها در پى آن بودند يكى مراقبت در حفظ امنيّت مرزهاى ايران در كناره‌هاى صحرا و جلوگيرى از تاخت‌وتاز قبائل صحرانشين به روستاها و آباديهاى ايران در عراق به قصد دستبرد و قتل و غارت در آنها بود ، كه چون اين امر با دفاع از مرزهاى غربى ايران در برابر روم در بسيارى موارد توأم مىشد ، ازاين‌رو براى حفظ امنيّت آنها اهمّيّتى مضاعف مىداشت ، كه در گفتارى در آينده دربارهء آن سخن خواهد رفت . و ديگر حفظ امنيّت راههاى بازرگانىاى بوده است كه يا از داخلهء عربستان مىگذشته و يا به بندرهاى ساحلى آن مىپيوسته ، كه در اين‌جا به اجمال دربارهء آنها سخن خواهد رفت . با اين توضيح كه در هردو مورد اين كار در هر ناحيه‌اى به عهدهء قبائل همان ناحيه و رؤساى ايشان واگذار مىشده و در عوض به آنها ، يا مقررّى ساليانه و يا پاداشهاى موقّت پرداخت مىشده است . راههائى كه از داخلهء عربستان مىگذشت يا به بندرهاى آن مىپيوست از آن‌رو براى ايران اهمّيّت داشت و حفظ امنيّت آنها تا آن حد مورد اهتمام دولت ايران بود كه به قول جاحظ باديهء عربستان و آباديهاى آن همه به‌جز آن قسمت كه در ناحيهء شام بود پيوسته از بريدهاى كسرى كه ميان او و كارگزارانش در رفت و آمد بودند پوشيده بود « 2 » . اين راهها گذشته از آنكه روابط بازرگانى ايران را با مناطق داخلى عربستان و به‌خصوص با يمن ممكن مىساخت ، برخى از راههاى بين المللى آن زمان به‌شمار مىرفتند ، و قسمتى از بازرگانى شرق و غرب جهان آن روز از آن راهها صورت مىگرفت . اين امر گذشته از اين‌كه براى بازرگانى ايران اهمّيّت داشت ، از لحاظ سياسى هم سيطره بر اين راهها يا لااقل بر بعضى از مراكز آنها

--> ( 1 ) - بلاذرى ، فتوح ، ص 92 . ( 2 ) - البغال ، ص 181 - 183 .